Een oude Mentawai-sjamaan met kralenmuts, een blad op zijn voorhoofd en een machete
Project 02 · Indonesië, Filipijnen, Maleisië, Thailand en LaosProject 02 · Indonesia, the Philippines, Malaysia, Thailand and Laos

Fire, Tides & Tribes

Eilanden, jungle en rivieren van Zuidoost-AziëIslands, jungle and rivers of Southeast Asia

Onder water is iedereen gast. Boven water ook.Under water, everyone is a guest. Above it, too.

  1. IHet rifThe reef
  2. IIVuur onder de eilandenFire beneath the islands
  3. IIIMentawai: wie bepaalt het beeld?Mentawai: who decides the image?
  4. IVHet bladerdakThe canopy
  5. VNaar de MekongTo the Mekong

Dit project begint onder water, in de Koraaldriehoek, het rijkste zeegebied ter wereld. Het klimt via de vulkanen naar de eilanden, waar de Mentawai nog in de jungle van Siberut leven en orang-oetans door het bladerdak van Sumatra en Borneo trekken.This project starts under water, in the Coral Triangle, the richest marine region on earth. It climbs via the volcanoes to the islands, where the Mentawai still live in the jungle of Siberut and orangutans move through the canopy of Sumatra and Borneo.

Het eindigt op het vasteland, in de mist van Noord-Thailand en boven de Mekong in Laos.It ends on the mainland, in the mist of northern Thailand and above the Mekong in Laos.

Ik ben hier vaak gast geweest. Dit is wat ik mocht zien.I have often been a guest here. This is what I was allowed to see.

I

Het rifThe reef

De Koraaldriehoek tussen Indonesië, de Filipijnen en Maleisië. Mantas en voshaaien in het blauw, en dieren van een paar millimeter die je pas ziet als je stil blijft hangen.The Coral Triangle between Indonesia, the Philippines and Malaysia. Mantas and thresher sharks in the blue, and creatures a few millimetres long that you only notice once you stay still.

Een manta zweeft boven het rif met zonnestralen door het water
Een manta in het ochtendlichtA manta in the morning light
Een voshaai met lange staart in diepblauw water
Voshaai, FilipijnenThresher shark, the Philippines
Een zeeschildpad zwemt in open water
Een zeeschildpad in het blauwA sea turtle in the blue
Een gele hengelvis tussen koraal
HengelvisFrogfish
Anemoonvissen in een anemoon
AnemoonvissenClownfish
Een klein rood-wit garnaaltje tussen anemoontentakels
Een garnaal van een paar millimeterA shrimp a few millimetres long
Een porseleinkrab in een anemoon
PorseleinkrabPorcelain crab
Een garnaal op een witte zweepkoraal
Op het zweepkoraalOn the whip coral
Een oude houten vissersboot op een wit strand
Gestrand op het strandBeached
Een voshaai zwemt omhoog naar het lichte wateroppervlak
Een voshaai naar het lichtA thresher shark towards the light
Een schildpad zwemt op de camera af boven rood koraal
Boven het tafelkoraalAbove the table coral
Een school barracuda's in het blauw
Een school barracuda'sA school of barracuda
Een groene naaktslak met oranje randen op zwarte achtergrond
NaaktslakNudibranch
II

Vuur onder de eilandenFire beneath the islands

De Koraaldriehoek bestaat omdat de aarde hier in beweging is. Dezelfde krachten die het rif voeden, bouwen vulkanen: Ijen, Agung, Mayon.The Coral Triangle exists because the earth here is restless. The same forces that feed the reef build volcanoes: Ijen, Agung, Mayon.

Groene rijstterrassen met de Agung op de achtergrond
Rijstvelden onder de Agung, BaliRice fields below Mount Agung, Bali
De kegel van de Mayon weerspiegeld in een meer
De stilte voor de stormThe calm before the storm
Een figuur op een rots onder een waterval in de nevel
Onder de watervalBeneath the waterfall
Een gemaskerde danser tussen vlammen
Vuurdans op BaliFire dance on Bali
Verlichte boten op zee onder een sterrenhemel
Boten onder de MelkwegBoats beneath the Milky Way
Een vrouw zit op een jeep voor de Bromo-vulkaan
Op de jeep bij BromoOn the jeep at Bromo
De Bromo en Batok steken uit een zee van wolken, met de Semeru erachter
Bromo boven de wolken, JavaBromo above the clouds, Java
Blauwe zwavelvlammen in het donker
Het blauwe vuur van IjenThe blue fire of Ijen
De Mayon bij zonsondergang, weerspiegeld in een meer met roze wolken
De Mayon in het laatste lichtMayon in the last light
Een oude Mentawai-sjamaan met kralenmuts, een blad op zijn voorhoofd en een machete
Toikot, sjamaan van de Mentawai, SiberutToikot, Mentawai shaman, Siberut
III

Mentawai: wie bepaalt het beeld?Mentawai: who decides the image?

Diep in de jungle van Siberut woont Toikot, sjamaan van de Mentawai, in een uma vol zwartgeblakerde schedels. Ik kwam er via Uda, zijn kleinzoon. De eerste boot keerde om in de storm. Bij de tweede poging mocht ik een paar dagen meeleven: sago hakken, vissen met de vrouwen, pijlgif maken.Deep in the jungle of Siberut lives Toikot, shaman of the Mentawai, in an uma full of smoke-blackened skulls. I got there through Uda, his grandson. The first boat turned back in the storm. On the second attempt I was allowed to share their life for a few days: cutting sago, fishing with the women, making arrow poison.

Een oude sjamaan met stok en machete op een junglepad
Toikot op weg door de jungle, met stok en macheteToikot on his way through the jungle, with stick and machete
Een sjamaan met een reep boomschors
Schors van de Baiko-boom, geklopt tot een kabitBark from the Baiko tree, beaten into a kabit
De sjamaan met mand op zijn rug wijst de weg
Toikot met zijn rieten mandToikot with his rattan basket
Het verhaal achter de foto · ToikotThe story behind the photo · Toikot
Hij kijkt recht in mijn lens, met het diepe groen van de jungle achter zich en het verse blad in zijn kralenband.He looks straight into my lens, with the deep green of the jungle behind him and the fresh leaf in his beaded band.

Siberut liet zich niet makkelijk bereiken. Mijn eerste boot vocht urenlang tegen de storm, terwijl ik kotsmisselijk over de reling hing, en bij het aanmeren bleek ik gewoon terug in Padang. Dagen later waagde ik het opnieuw. Een uitgeholde boomstam bracht me de rivier op, diep de jungle in, en de laatste anderhalf uur zwoegde ik tot mijn knieën door de modder. Bij zonsondergang stond ik in de uma van Toikot.Siberut did not let itself be reached easily. My first boat fought the storm for hours while I hung over the railing, violently seasick, and when we finally docked I turned out to be right back in Padang. Days later I tried again. A hollowed-out tree trunk carried me up the river, deep into the jungle, and for the last hour and a half I slogged knee-deep through the mud. At sunset I was standing in Toikot's uma.

De volgende ochtend nam hij me mee het woud in. Blote voeten, machete in de hand, en deze oude man liep me er moeiteloos uit. Voor hem was de jungle een open boek. Uit een omgevallen sagopalm hakte hij het merg waar zijn volk al eeuwen van leeft, en zonder te zoeken haalde hij er dikke larven uit voor de lunch. Van de bast van de baikoboom klopte hij een nieuwe lendendoek. Bij een riviertje schoof hij een vers blad onder zijn kralenband, een groet aan de geesten van het woud.The next morning he took me into the forest. Bare feet, machete in hand, and this old man walked me off my feet without effort. To him the jungle was an open book. From a fallen sago palm he hacked the pith his people have lived on for centuries, and without searching he pulled out fat grubs for lunch. From the bark of the baiko tree he beat a new loincloth. At a stream he slid a fresh leaf under his beaded headband, a greeting to the spirits of the forest.

Op de terugweg hurkte ik op het pad en wachtte. Hij liep op me af en keek recht in mijn lens. Niets in scène gezet. Een maand later is Toikot overleden. De Mentawai geloven dat de geest van een sjamaan niet verdwijnt, maar in het woud blijft.On the way back I crouched on the path and waited. He walked towards me and looked straight into my lens. Nothing staged. A month later Toikot passed away. The Mentawai believe the spirit of a shaman does not disappear, but stays in the forest.

Meer over de verhalen →More about the stories →

Een lachende Mentawai-vrouw met bloemen in haar haar staat tot haar middel in de rivier
Taleu, met rode bloemen in haar haar: een offer aan de geesten voor een goede vangstTaleu, with red flowers in her hair: an offering to the spirits for a good catch
Een vrouw vist met twee grote netten in een junglerivier
Bij de Mentawai vissen de vrouwenAmong the Mentawai, the women do the fishing
Een man snijdt een houten figuur
Saman, de oom van mijn gids Uda, snijdt een houten aapSaman, the uncle of my guide Uda, carves a wooden monkey
Een vrouw met net loopt door de jungle
Terug naar de umaBack to the uma
Getatoeëerde handen bereiden pijlgif in een kom
Toikot maakt pijlgif van de Upas-boom en rode peperToikot makes arrow poison from the Upas tree and red pepper
Een pijlpunt wordt in donker gif gedoopt
De pijlpunt in het gifThe arrowhead in the poison
Een sjamaan bindt een dierenschedel vast aan het dak
Toikot hangt de schedel tussen de anderen, uit respect voor de ziel van het dierToikot hangs the skull among the others, out of respect for the animal's soul
Zwart-witportret van een oude Mentawai-man die rookt
Rust na de jachtRest after the hunt
Een dierenschedel aan een gevlochten touw
De schedel aan het touwThe skull on the cord

"Door een vers blad uit de jungle te dragen, laat Toikot aan de geesten van het woud zien dat hij met goede bedoelingen komt.""By wearing a fresh leaf from the jungle, Toikot shows the spirits of the forest that he comes with good intentions."Uda, kleinzoon van ToikotUda, grandson of Toikot

IV

Het bladerdakThe canopy

In de jungle van Sumatra en Borneo leven de laatste orang-oetans. Ze delen het bos met neusapen, spechten en kikkers, en met de bulldozers die steeds dichterbij komen.The last orangutans live in the jungles of Sumatra and Borneo. They share the forest with proboscis monkeys, woodpeckers and frogs, and with the bulldozers that keep getting closer.

Close-up van een jonge orang-oetan in de vacht van zijn moeder
Een baby-orang-oetan in het laatste licht, Gunung LeuserA baby orangutan in the last light, Gunung Leuser
Een orang-oetan slingert met gestrekte armen door de bomen
Door het bladerdak, met dat kleine handje in haar vacht. Bukit Lawang, SumatraThrough the canopy, with that tiny hand in her fur. Bukit Lawang, Sumatra
Het verhaal achter de foto · Bukit LawangThe story behind the photo · Bukit Lawang
"Vandaag gaan we voor de échte foto, Sil.""Today we go for the real photo, Sil."

'Hoe ben je eigenlijk gids geworden?' vroeg ik mijn lokale gids Ricky, op een rots aan de rivier. 'De jungle is alles wat we hebben,' zei hij. 'Als kind kenden we de paden al voordat we konden lezen.' Maar hij maakte zich zorgen. 'Mijn opa zag olifanten en neushoorns bijna tot aan het dorp komen. Nu moet je dagen lopen om misschien een spoor te vinden.' Ik keek naar mijn camera. 'Voelt het niet raar dat ik hier kom voor die ene foto, terwijl jouw wereld steeds kleiner wordt?' Hij grijnsde. 'Nee man. Als mensen zien hoe mooi het hier is, willen ze het beschermen. Jouw foto is een wapen tegen de bulldozers.''How did you actually become a guide?' I asked my local guide Ricky, sitting on a rock by the river. 'The jungle is all we have,' he said. 'As kids we knew the trails before we could read.' But he was worried. 'My grandfather saw elephants and rhinos come almost to the village. Now you have to walk for days to maybe find a track.' I looked at my camera. 'Doesn't it feel strange that I come here for that one photo, while your world keeps getting smaller?' He grinned. 'No man. When people see how beautiful it is here, they want to protect it. Your photo is a weapon against the bulldozers.'

Hij stond op. 'Vandaag gaan we voor de échte foto, Sil.' Een hele dag zochten we. Toen de anderen terug wilden naar het kamp, bleven wij, voor het laatste licht van de dag. In dat gouden licht slingerde een moeder laag door mijn beeld. Pas die avond zag ik het mooiste detail: het piepkleine handje van haar baby, met een ijzeren greep in haar vacht.He stood up. 'Today we go for the real photo, Sil.' We searched all day. When the others wanted to head back to camp, we stayed, for the last light of the day. In that golden light a mother swung low through my frame. Only that evening did I see the most beautiful detail: her baby's tiny hand, gripping her fur like iron.

Meer over de verhalen →More about the stories →

Een orang-oetan tussen de stammen
Kijken vanuit het groenWatching from the green
Een orang-oetanmoeder met jong aan een touw
Moeder en jong, BorneoMother and baby, Borneo
Een neusaap in de bomen
Neusaap, BorneoProboscis monkey, Borneo

"Jouw foto is een wapen tegen de bulldozers.""Your photo is a weapon against the bulldozers."Ricky, gids in Bukit Lawang, over de palmolieplantages die de jungle opetenRicky, guide in Bukit Lawang, on the palm oil plantations eating the jungle

Een neusaap op een boomstam tegen blauwe lucht
Op de uitkijkOn the lookout
Een boomkikker op een tak in het donker
Een boomkikker, tijdens de nachtsafari met DodiA tree frog, on the night walk with Dodi
Twee spechten op een boomstam
Spechten bij hun nestWoodpeckers at their nest
Een orang-oetan houdt zich vast aan een boom en kijkt opzij
Een blik door het groenA look through the green
Close-up van een jonge orang-oetan in warm licht
Dicht bij moederClose to mother
Een orang-oetan op een tak in het bos
Op de takOn the branch
Silhouet van een vleerhond voor de maan
Een vleerhond voor de volle maanA fruit bat against the full moon
V

Naar de MekongTo the Mekong

Het vasteland: olifanten in de rivier, rook in de ochtendzon, lantaarns in de mist van Noord-Thailand. En boven Luang Prabang een monnik die naar de Mekong kijkt.The mainland: elephants in the river, smoke in the morning sun, lanterns in the mist of northern Thailand. And above Luang Prabang a monk looking out over the Mekong.

Een olifant en haar jong in een bruine rivier
Moeder en jong in de rivier, ThailandMother and calf in the river, Thailand
Een bootje met rode lantaarns op een mistig meer
Ban Rak Thai in de ochtendmistBan Rak Thai in the morning mist
Een vuurdanser bij een roze zonsondergang
Vuurdans aan het strandFire dance on the beach
Een man met hoed in de rook van een vuurtje
Rook in de ochtendzonSmoke in the morning sun
Een huisje met rode lantaarns tussen theestruiken
Het theehuisThe teahouse
Een paviljoen aan een meer in gouden mist
Stilte op het meerSilence on the lake
Silhouet van Angkor Wat gespiegeld in een vijver bij zonsopkomst
Angkor Wat bij zonsopkomst, CambodjaAngkor Wat at sunrise, Cambodia
Zwart-witfoto van een oude vrouw met strohoed
Onder de strohoedUnder the straw hat
Een monnik in oranje gewaad zit op een rots boven Luang Prabang en de Mekong
Een monnik boven Luang Prabang en de Mekong, Laos. Gepubliceerd door National Geographic.A monk above Luang Prabang and the Mekong, Laos. Published by National Geographic.

Het verhaal achter de foto'sThe story behind the photos

Mentawai en de orang-oetans van Sumatra krijgen elk een eigen verhaal. De foto's zijn er, de verhalen worden nu opgeschreven.Mentawai and the orangutans of Sumatra each get their own story. The photos are here, and the stories are being written now.

Reis mee. Elke maand een exclusief verhaal, nieuwe foto's en een blik achter de schermen van wat ik nu maak.Travel along. Every month an exclusive story, new photos and a look behind the scenes at what I'm working on now.